USG jamy brzusznej i narządów wewnętrznych

USG jamy brzusznej to nieinwazyjne oraz całkowicie bezbolesne badanie obrazowe, które pozwala ocenić stan narządów wewnętrznych położonych w obrębie brzucha. Lekarz uzyskuje dokładny obraz wątroby, trzustki, nerek, śledziony oraz pęcherzyka żółciowego, a także większych naczyń krwionośnych. Badanie ultrasonograficzne należy do podstawowych metod diagnostyki obrazowej, ponieważ pozwala wykryć wiele chorób na wczesnym etapie, zanim pojawią się wyraźne objawy.

Czym jest USG jamy brzusznej?

Badanie opiera się na falach ultradźwiękowych. Głowica aparatu emituje fale, które odbijają się od poszczególnych tkanek z różną intensywnością, a urządzenie przetwarza je na obraz widoczny na ekranie monitora. Lekarz obserwuje wynik na bieżąco, dlatego może od razu zwrócić uwagę na ewentualne nieprawidłowości.

USG brzucha nie wykorzystuje promieniowania, dlatego jest całkowicie bezpieczne i można je powtarzać wielokrotnie, bez ryzyka dla zdrowia pacjenta. Trzeba jednak pamiętać, że narządy wypełnione powietrzem, takie jak żołądek oraz jelita, pozostają w ultrasonografii słabiej widoczne, dlatego do ich oceny lekarz dobiera odrębne metody diagnostyczne.

Wskazania do badania USG jamy brzusznej

Lekarz zleca badanie najczęściej wtedy, gdy pojawiają się bóle brzucha o niewyjaśnionej przyczynie, ponieważ mogą one wskazywać na różne problemy zdrowotne. Do diagnostyki kierują również inne objawy oraz dolegliwości, między innymi:

• krwawienie z dróg rodnych lub przewodu pokarmowego,

• uporczywe biegunki, wymioty oraz nagła utrata masy ciała,

• problemy z nerkami, takie jak kamica nerkowa czy torbiele,

• nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych,

• zażółcenie skóry, powiększony obwód brzucha oraz zaburzenia oddawania moczu.

Dzięki badaniu lekarz ocenia strukturę narządów i wskazuje ewentualne nieprawidłowości, w tym obecność płynu w jamie otrzewnej. USG jamy brzusznej pozwala wykryć przede wszystkim:

• kamicę żółciową oraz nerkową,

• stłuszczenie lub marskość wątroby,

• zapalenie trzustki,

• tętniaka aorty brzusznej,

• torbiele, guzy oraz stany zapalne.

Jak przygotować się do badania USG jamy brzusznej?

Odpowiednie przygotowanie wpływa na jakość obrazu, dlatego warto zastosować się do kilku prostych zaleceń:

• pozostać na czczo przez co najmniej 6-8 godzin, bez posiłków oraz napojów, w tym wody, kawy i herbaty,

• dzień wcześniej stosować dietę lekkostrawną oraz unikać jarzyn, owoców, ciemnego pieczywa, a także napojów gazowanych i słodzonych,

• w dniu badania nie palić papierosów ani nie żuć gumy, ponieważ obie czynności nasilają połykanie powietrza.

Takie postępowanie ogranicza wzdęcia oraz nadmiar gazów, które utrudniają ocenę narządów. Jeśli badanie obejmuje również pęcherz moczowy, pacjent powinien na 1-2 godziny wcześniej wypić około 1,5 litra niegazowanej wody oraz powstrzymać się od oddawania moczu. Wypełniony pęcherz poprawia widoczność narządów położonych w dolnej części brzucha, w tym gruczołu krokowego u mężczyzn oraz dróg rodnych u kobiet.

Jak wygląda przebieg badania?

Samo badanie jest proste oraz całkowicie bezbolesne. Pacjent kładzie się na kozetce i odsłania brzuch, a lekarz nakłada na skórę specjalny żel, który poprawia przewodzenie fal ultradźwiękowych oraz jakość obrazu. Następnie przykłada głowicę ultrasonograficzną i przesuwa ją w różnych kierunkach, oceniając kolejne narządy wewnętrzne.

Podczas trwania USG jamy brzusznej, lekarz może poprosić o zmianę pozycji lub wstrzymanie oddechu, dzięki czemu dokładniej obejrzy poszczególne struktury. Całość zajmuje zazwyczaj od 15 do 30 minut, w zależności od szczegółowości oraz indywidualnych warunków pacjenta.

USG tarczycy

USG tarczycy pozwala dokładnie ocenić wielkość, kształt oraz strukturę gruczołu tarczowego. Lekarz sprawdza, czy w jego obrębie nie występują guzy, torbiele albo zmiany zapalne, a także ocenia ich charakter oraz unaczynienie.

Badanie zaleca się przy wyczuwalnym powiększeniu szyi, zaburzeniach pracy tarczycy oraz nieprawidłowych wynikach badań hormonalnych. Nie wymaga ono skomplikowanego przygotowania, jest bezbolesne oraz całkowicie bezpieczne. Pacjent kładzie się na plecach z lekko odchyloną głową, a lekarz przesuwa głowicę pokrytą żelem po skórze szyi.

USG ślinianek

USG ślinianek służy ocenie gruczołów ślinowych, czyli przyusznych, podżuchwowych oraz podjęzykowych. Pozwala wykryć kamienie w przewodach ślinowych, stany zapalne, torbiele oraz guzy, a także ustalić przyczyny obrzęku w okolicy żuchwy oraz policzków.

Lekarz kieruje na nie przy nawracającym bólu oraz powiększeniu gruczołów, zwłaszcza nasilającym się podczas jedzenia. Badanie wykonuje się z użyciem nowoczesnego sprzętu, a jego przebieg przypomina pozostałe badania ultrasonograficzne tej okolicy.

USG węzłów chłonnych

USG węzłów chłonnych pozwala ocenić wielkość, kształt oraz strukturę węzłów położonych między innymi na szyi, pod pachami oraz w pachwinach. Powiększone węzły bywają reakcją na infekcję, jednak mogą również świadczyć o poważniejszych chorobach, dlatego ich dokładna ocena ma duże znaczenie.

W trakcie badania lekarz sprawdza, czy węzły mają prawidłową budowę oraz unaczynienie, co pomaga odróżnić zmiany łagodne od wymagających dalszej diagnostyki. Procedura jest bezbolesna, nie wymaga przygotowania oraz nie wiąże się z żadnymi przeciwwskazaniami.

USG jąder

USG jąder to podstawowe badanie obrazowe w diagnostyce schorzeń męskiego układu rozrodczego. Pozwala ocenić strukturę jąder oraz najądrzy, wykryć guzy, torbiele, żylaki powrózka nasiennego, a także stany zapalne oraz następstwa urazów.

Lekarz kieruje na nie, jeśli pojawia się ból, obrzęk, wyczuwalne zgrubienie albo asymetria moszny. Wykonuje się je szybko, jest bezbolesne oraz nie wymaga wcześniejszego przygotowania. Pacjent leży na plecach, a lekarz przesuwa głowicę pokrytą żelem po skórze moszny, oceniając poszczególne struktury.

Bezpieczeństwo oraz dostępność badania

USG narządów wewnętrznych należy do najbezpieczniejszych metod diagnostyki obrazowej. Opiera się ono na falach ultradźwiękowych, nie wykorzystuje promieniowania, dlatego pozostaje całkowicie bezpieczne nawet dla kobiet w ciąży oraz dzieci i można je powtarzać wielokrotnie. Dostępność, rozsądna cena i brak przeciwwskazań to największe zalety tego badania, które często wyznacza dalszy kierunek leczenia.